
لطفا صبر کنید ...
اسامی دیگر: Estrogen Fractions/fractionated, Estrone (E1), Estradiol (E2), Estriol (E3), Estrogenic Hormones
برای اندازه گیری سطح استروژن، تشخیص این آیا که علائم بالینی ایجاد شده به دلیل برهم خوردن تعادل هورمونی است یا خیر، بررسی علل ناباروری یا شروع یائستگی و در بعضی موارد، برای بررسی وضعیت جنین در مراحل اولیه بارداری
در زنان
هنگام بروز علائم بر هم خوردن تعادل هورمونی، مانند:
خون ریزی واژن، آمنوره( عدم وجود قاعدگی)، اندام جنسی غیر طبیعی، زمانی که فرد تحت درمان ناباروری است یا در صورت بروز علائم یائستگی، بررسی سلامت جفت و نوزاد در حال تکوین (در صورت حاملگی پرخطر)
در مردان: هنگام بروز صفات جنسی زنانه، مانند افزایش حجم سینه ها (ژنیکوماستی)
نمونه خون سیاهرگی یا نمونه ادرار 24 ساعته
خیر، اما نمونه گیری زنان باید در زمان خاصی از چرخه قاعدگی انجام شود و در صورت بارداری، قرار داشتن در ماه چندم بارداری اهمیت دارد.
استروژن ها گروهی از استروئید ها هستند که رشد، توسعه و عملکرد اندام های تولید مثل و شکل گیر خصوصیات جنسی ثانویه در زنان نقش دارند. این هورمون به همراه هورمون دیگری به نام پروژسترون در تنظیم چرخه ی قاعدگی، رشد سینه ها و رحم دخیل هستند و برای یک بارداری بی خطر ضروری اند. گرچه این دو هورمون، هورمون های اصلی جنسی زنانه محسوب می شوند اما در بدن مردان نیز وجود دارند و نقش موثری در متابولیسم استخوان و رشد زنان و مردان ایفا می کنند. آزمایشات استروژن یکی از سه مؤلفه: استرون (E1) ، استرادیول (E2) یا استریول (E3) را در خون یا ادرار اندازه گیری می کنند.
استروژن در زنان و دختران
نوع و مقدار استروژن در طول زندگی زنان بسته به قرار گرفتن در هر مرحله از چرخه ی قاعدگی، بارداری و حتی به صورت روزانه متفاوت خواهد بود.
بدو تولد
غلظت استرادیول (E2) و استرون (E1) بالا است اما پس از چند روز این میزان رو به افول می گذارد. غلظت استروژن ها در سال های اولیه ی زندگی در پایین ترین میزان خود است.
دوران بلوغ
غلظت E1 و E2 با نزدیک شدن به سن بلوغ افزایش پیدا می کند. این استروژن ها مسئول رشد سینه ها و رحم هستند و همراه با هورمون های دیگری در شروع و تنظیم چرخه قاعدگی نقش دارند. میزان E1 از شروع سن بلوغ تا یائستگی متوسط خواهد بود و اگرچه این غلظت در طول روز دستخوش نوسان است ولی مقدار آن پایدار می ماند.
چرخه ی قاعدگی
چرخه قاعدگی حدوداً 28 روز طول می کشد و شامل دو مرحله ی: فولیکولی( روزهای 14-1) و لوتئال ( روزهای 29-15) است. در طی هر چرخه، طبق الگوی خاصی، معمولاً غلظت استرادیول (E2) و چندین هورمون دیگر افزایش و سپس کاهش می یابد.
دوران بارداری
استریول (E3)، استروژن اصلی در دوران بارداری است. این هورمون توسط جفت تولید می شود و غلظتش از هفته ی هشتم بارداری شروع به افزایش می کند و این افزایش غلظت تا پایان بارداری ادامه دارد. افزایش شدید E3 تقریبا چهار هفته قبل از زایمان رخ می دهد. بعد از زایمان، غلظت استریول موجود در خون مادر به سرعت رو به افول می گذارد. میزان استریول نشان دهنده ی وضعیت جفت و جنین است و این غلظت در طول روز متفاوت خواهد بود. میزان E1 نیز در دوران بارداری افزایش می یابد. بین هفته های 40-24 این افزایش غلظت به 10 برابر میزان ظبیعی خود می رسد. بعد از زایمان، غلظت E1 پایین می آید و E3 به کم ترین میزان خود می رسد.
یائستگی
استرون (E1)، استروژن اصلی دوران یائستگی است. با کاهش عملکرد تخمدان ها غلظت E2 به طور قابل ملاحظه ای کم می شود و با یک میزان کم، تثبیت می شود.
استروژن در مردان
انواع و غلظت استروژن موجود در خون مردان معمولا متغیر است، اما تغییرات و غلظت آن نسبت به استروژن موجود در خون زنان، بسیار کمتر است.
این آزمایشات در زنان برای تشخیص کمبود یا میزان بیش از اندازه ی استروژن ها در بدن و در نتیجه تشخیص علت شرایط ایجاد شده مرتبط با این عدم تعادل هورمونی، تعیین زمان تخمک گذاری و بررسی سلامت جنین در حال تکوین و جفت استفاده می شود.
در مردان نیز، آزمایش استروژن برای بررسی میزان این هورمون و علل افزایش آن، درخواست داده می شود.
آزمایشات استروژن یکی از این سه مولفه را اندازه گیری می کنند: استرون (E1)، استرادیول (E2) و استریول ((E3
هر کدام از آن ها کاربرد متفاوتی دارند.
در زنان و دختران
آزمایشات استرادیول (E2) و / یا استرون (E1) ممکن است به دلایل زیر در خواست داده شوند:
• تشخیص دلایل بلوغ زودرس (بروز زود هنگام صفات ثانویه جنسی) و تاخیر در سن بلوغ ( به تعویق افتادن زمان شروع چرخه قاعدگی و صفات ثانویه جنسی)
• ارزیابی عملکرد تخمدان ها و تشخیص نارسایی تخمدان
• پایش (مانیتورینگ) رشد فولیکول در تخمدان در روزهای قبل از لقاح (اندازه گیری استرادیول)
• پایش درمان از طریق جایگزینی هورمونی که برای کمک به باروری استفاده می شود
• پایش درمان از طریق جایگزینی هورمون های یائستگی ( که معمولا برای کاهش علائم مربوط به کاهش استروژن تجویز می شود)
• تشخیص تومور های تولیدکننده ی استروژن
• پایش درمان سرطان سینه ( درمان ضد استروژن)
آزمایش استریول (E3):
• ممکن است به منظور کمک به پایش (مانیتورینگ) بارداری های پرخطر، به صورت متناوب درخواست داده شود. در این صورت نمونه گیری باید هر روز در ساعت مشخصی انجام شود.
• آزمایش استریول غیر کونژوگه یکی از مولفه های غربالگری سه ماهه ی دوم بارداری است. کاهش سطح سرمی این هورمون با ناهنجاری های ژنتیکی از جمله، سندرم داون، نقص لوله عصبی (NTDs) و اختلالات غدد فوق کلیوی در ارتباط است.
در مردان و پسران
آزمایشات استرادیول (E2) و / یا استرون (E1) به دلایل زیر درخواست داده شود:
• تشخیص علل تاخیر در بلوغ
• تشخیص علل بروز صفات زنانه مانند بزرگ شدن سینه ها (ژنیکوماستی)
• تشخیص میزان بیش از اندازه استروژن که با کاهش تستوسترون یا دیگر آندروژن ها در ارتباط است.
• تشخیص تومور های تولید کننده استروژن
در زنان و دختران
استرادیول (E2) و / یا استرون (E1) :
• رشد زود هنگام اندام جنسی زنانه
• خون ریزی غیر طبیعی واژن بعد از یائستگی یا چرخه قاعدگی نامنظم و آمنوره (عدم وجود قاعدگی)
• برای درمان ناباروی مجموعه ای از آزمایشات متناوب استرادیول در طول دوره ی قاعدگی درخواست داده می شود تا با مانتیتورینگ رشد فولیکول در تخمدان، زمان تخمک گذاری مشخص شود.
• وجود علائم یائستگی مانند گرفتگی، تعریق شبانه، بی خوابی و دوره های نامنظم قاعدگی
• هنگامی که زنی در دوران یائستگی، درمان های جایگزینی هورمونی را انجام می دهد.
استریول (E3):
• در دوران بارداری، پزشک معالج ممکن است، آزمایشات استریول دوره ای را برای بررسی سطوح استریول درخواست کند.
• استریول غیرکونژوگه اغلب در هفته های 20-15 بارداری به عنوان بخشی از غربالگری سه ماهه دوم اندازه گیری می شود.
در مردان و پسران
استرادیول (E2) و /یا استروژن (E1) :
• به تعویق افتادن سن بلوغ که همراه با تاخیر در رشد عضلات، تغییر صدا، رشد موهای زائد بدن، تاخیر در رشد یا بزرگ شدن بیضه ها و آلت تناسلی
• بروز صفات زنانه مانند سینه های بزرگ (ژنیکوماستی)
در تفسیر نتیجه ی آزمایش، دامنه ی نرمال استروژن به جنس و سن فرد بستگی دارد. در زنان این نتیجه به چرخه قاعدگی یا باردار بودنشان مربوط است. مقادیر نرمال (Reference ranges) در هر آزمایشگاه متفاوت است.
در شرایط متابولیک متفاوت سطح استروژن ها تغییر می کند. در تفسیر نتایج استرون، استرادیول و استریول باید شرایط بالینی فرد را در نظر داشت، زیرا سطح این هورمون ها به صورت روزانه و در طول چرخه قاعدگی بانوان دستخوش تغییرات زیادی می شود.
پزشک معالج تغییرات سطح این هورمون ها را در طول زمان و با توجه به فازهای مختلف چرخه قاعدگی یا بارداری می سنجد. نتایج این آزمایشات تشخیص دهنده بیماری نیست، اما نشان دهنده ی علل احتمالی علائم یا وضعیت فرد است.
تحت شرایط خاصی سطح استروژن افزایش یا کاهش می یابد:
افزایش سطح استرادیول (E2) یا استرون (E1) در موارد زیر مشاهده می شود:
دختران و زنان:
• بلوغ زودرس
• تومورهای تخمدان یا غدد آدرنال
پسران و مردان:
• افزایش سایز سینه ها (ژنیکوماستی)
• تومورهای بیضه (سرطان بیضه) یا غدد فوق کلیه
• بلوغ دیررس
زنان و مردان:
• پرکاری تیروئید
• سیروز کبدی
در خانم ها کاهش سطح استروژن در موارد زیر مشاهده می شود:
• سندرم ترنر (یک ناهنجاری کروموزومی در زنان است که در آن تمام یا بخشی از یکی از دو کروموزوم X، از بین رفته است)
• سطح پایین هورمونهای هیپوفیز (کم کاری hypopituitarism)
• اختلال در عملکرد تخمدان ها (کم کاری غدد جنسی زنان)
• حاملگی ناموفق (مربوط به استریول)
• اختلالات گوارشی مانند بی اشتهایی عصبی
• بعد از یائسگی (مربوط به استرادیول)
• سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS ، همچنین به آن سندرم استاین-لووانتال گفته می شود)
• ورزش استقامتی شدید
پزشک شما نوع استروژن و نمونه را تعیین می کند. علاوه بر خون و ادرار، تست استروژن گاهی اوقات بر روی بزاق یا مایع آمنیوتیک نیز انجام می شود.
بجز تغییرات روزانه و وابسته به چرخه ی قاعدگی، بیماری هایی مانند: فشار خون بالا، کم خونی و اختلال در عملکرد کبد و کلیه می توانند بر میزان استروژن تاثیر گذار باشند.
بله. اگرچه میزان آن به مراتب کمتر از زنان است اما وجود استروژن برای تعادل هورمونی و عملکرد صحیح سایر غدد ضروری است.
تهیه و تنظیم توسط تیم تحقیق و توسعه (R&D) آزمایشگاه ژنتیک و تشخیص پزشکی آبتین
مجید گلشن فرد، الهه براتی پورفرد
© آزمایشگاه آبتین