Intact PTH بیشترین مولفه ی مورد آزمایش در رابطه با هورمون پاراتیروئید است. این آزمایش برای کمک به تشخیص علل افزایش یا کاهش کلسیم و عوامل مرتبط یا نامرتبط با پاراتیروئید استفاده می شود. همچنین جهت پایش اثر بخشی درمان بیماری غده پاراتیروئید، دیالیز یا بیماری مزمن کلیوی از آزمایش PTH می توان بهره برد.
آزمایش کلسیم تقریباً همیشه همراه با آزمایش PTH انجام می شود. نه تنها میزان این دو عنصر در خون حائز اهمیت است، بلکه تعادل بین کلسیم و PTH و پاسخ غدد پاراتیروئید به تغییر سطح کلسیم را نیز باید مد نظر داشت.
بررسی PTH می تواند برای پایش بیماری هایی که منجر به عدم تعادل کلسیم به صورت مزمن می شوند یا افرادی که تحت عمل جراحی یا اقدامات درمانی دیگری برای درمان تومور پاراتیروئید قرار گرفته اند نیز موثر است.

درصورت غیر طبیعی بودن آزمایش کلسیم، ممکن است آزمایش PTH درخواست داده شود. علائم بالینی ایجاد شده در صورت افزایش میزان کلسیم عبارتند از:
• خستگی
• حالت تهوع
• درد شکم
• عطش
علائم بالینی کاهش کلسیم عبارتند از:
• درد شکم
• گرفتگی عضلات
• سوزن سوزن شدن انگشتان دست و پا
گاهی اوقات پزشکان برای پایش بیماری هایی که تحت تاثیر میزان کلسیم قرار دارند مانند شرایطی که فرد تحت عمل جراحی برداشتن غده ی پاراتیروئید یا درمان مرحله نهایی بیماری کلیوی قرار گرفته است، درخواست بررسی PTH را مطرح می نمایند.
گاهی اوقات، هنگامی که فرد مبتلا به هایپرپاراتیروئیدیسم، تحت عمل جراحی قرار می گیرد، برای از بین بردن بافت غیر طبیعی پاراتیروئید، برای حصول اطمینان از بین بردن همه غدد غیرطبیعی، که امکان دارد از نظر تعداد و مکان متفاوت باشند، آزمایش PTH انجام می شود.

پزشک معالج با ارزیابی همزمان نتایج کلسیم و PTH در مورد تعادل این دو عنصر در بدن تصمیم گیری می کند. در صورتی که سطح PTH و کلسیم در محدوده ی طبیعی قرار داشته باشد، احتمالاً سیستم تنظیم کلسیم بدن به درستی کار می کند.
مقادیر کم PTH ممکن است به دلیل شرایطی باشد که باعث افزایش کلسیم یا تولید غیرطبیعی PTH و در نتیجه هیپوپاراتیروئیدیسم می شوند.
ترشح بیش از حد PTH ممکن است به دلیل پرکاری تیروئید باشد، که غالباً ناشی از تومور خوش خیم پاراتیروئید است. در موارد نادر، این افزایش ممکن است ناشی از سرطان باشد.

جدولی از خلاصه نتایج قابل مشاهده در بررسی هورمون پاراتیروئید 

ارتباط بین کلسیم و هورمون پاراتیروئید (PTH):
• اگر غلظت کلسیم کم و PTH بالا باشد، در این صورت غدد پاراتیروئید عملکردی مناسب دارند و مقادیر مناسب PTH تولید می کنند. بسته به درجه هیپوکلسمی (کمبود میزان کلسیم)، پزشک معالج ممکن است با ارزیابی سطح ویتامین D، فسفر و منیزیم، علل کاهش میزان کلسیم را بررسی کند.
• اگر سطح کلسیم کم و PTH طبیعی یا کم باشد، شخصی مورد آزمایش احتمالاً دچار کم کاری غدد پاراتیروئید است. هیپوپاراتیروئیدیسم به دلیل عدم توانایی غدد پاراتیروئید در تولید PTH کافی ایجاد می شود. این اختلال ممکن است به دلیل شرایط مختلفی ایجاد شود و مزمن، پیشرونده یا گذرا باشد. بعضی از این عوامل عبارتند از: اختلالات خود ایمنی، آسیب یا برداشتن غدد پاراتیروئید در حین جراحی، بیماری ژنتیکی یا هر بیماری که در مرحله حاد خود قرار داشته باشد. در افراد مبتلا به کم کاری غدد پاراتیروئید به طور کلی کاهش سطح کلسیم و PTH و افزایش فسفر دیده می شود.
• در صورت بالا بودن سطح کلسیم و PTH، احتمال هاپیر پاراتیروئیدیسم (پرکاری غدد پاراتیروئید) مطرح می شود. پزشک معالج ممکن است برای تعیین علت و ارزیابی شدت هایپرپاراتیروئیدیسم، نیاز به بررسی تصاویر رادیولوژی یا اشعه ایکس داشته باشد. پرکاری غدد پاراتیروئید مجموعه ای از عوامل است که منجر به تولید بیش از حد PTH توسط غد پاراتیروئید می شود و سه گروه اولیه، ثانویه و سوم دارد.
• بالا بودن میزان کلسیم و پایین بودن سطح PTH ممکن است نشانگر پاسخ مناسب غدد پاراتیروئید باشد اما گاهی اوقات پزشک معالج برای بررسی دیگر علل افزایش کلسیم مانند جهش نادر در گیرنده های سلولی کلسیم یا تومورهایی که پپتدی مشابه PTH ترشح می کنند که منجر به افزایش غلظت کلسیم و کاهش PTH می شوند، آزمایشات بیشتری را درخواست می نماید.

بله. در صورتی که تغییر سطح کلسیم به آرامی رخ دهد، ممکن است علائم بالینی قابل توجهی بروز پیدا نکند. در موارد معمولاً این عدم تعادل هورمونی در هنگام چکاپ روتین پزشک تشخیص داده می شود.